وب سایت شخصی مهندس جواد عبدل زاده > نسخه قابل چاپ > مجامع احیای علم

اول ماه رجب سال 57 هجری قمری ،حضرت امام محمدباقر(ع) ،وارث نسل حسنین (پدرشان حضرت امام علی بن حسین بن علی (ع) و مادرشان فاطمه بنت حسن بن علی(ع) ) در مدینه النبی چشم به جهان گشوده و به فرمایش الهی در حدیث مبارک لوح ، شبیه جد بزرگوارشان حضرت پیامبر خاتم(ص) و شکافنده علم و معدن حکمت الهی بوده اند .
جابربن عبدالله انصاری (ره) صحابی بزرگوار نبی خاتم و "سلام رسان" ایشان به حضرت باقرالعلوم(ع) ، ایشان را چنین مورد وصف و خطاب قرار میدهد :" یاباقر انت الباقر حقا. انت الذی تبقرالعلم بقرا"(ای باقر توکه باقری به حق. توهستی شکافنده علم) .
به مناسبت سالروز ولادت آن امام بزرگوار ، در نخستین روز ماه عزیز رجب ، در پیشگاه درس پررونقشان ، زانوی ادب بر زمین زده و مبحثی را درس آموز باشیم :
در کتاب اصول کافی بخش "فضل العلم" از حضرت امام باقر(ع) چنین نقل شده است که: ((خداوند رحمت کند بنده ای را که علم را زنده نماید . از ایشان سوال میشود : زنده کردن علم به چیست؟ ایشان میفرمایند : به اینکه آن را با دین داران و اهل ورع مذاکره کنند)) .
علم نوری است که ازجانب خداوند تبارک و تعالی به بندگان خویش اعطا شده و به عنوان پایه و محرک عمل در نهاد انسان جای میگیرد. علم همان گوهر عظیمی است که انسان در باب طلبش مکلّف بوده و به اندازه نیل به آن، در پیشگاه الهی پاسخگو خواهد بود . علم همان اساسی است که، عمل بدون آن تقلیدی بیش نبوده و شایسته مخلوق اشرف الهی در بین آفریدگان نمی باشد .
طلب و کسب علم در دین اسلام جایگاهی بسیار والا داشته و ترغیب و تشویق به آن حد و مرزهای جغرافیایی و زمانی را درهم شکسته، از گهواره تا گور و از مرز نزدیک تا سرزمین دور ، را شامل شده است .
از سوی دیگر عمل به علم نیز جزو توصیه های اساسی برای حفظ آن و ثمر بخشیش بوده و مقایسه عالم عامل و عابد زاهد در روایات متکثر، به برتری عالم عامل منجرگشته است .
سه رکن اساسی علم اندوزی یعنی علم و معلّم و متعلّم نیز در آموزه های دینی مادارای تعاریف و وظایف و امتیازات بسیاری می باشند که هر کدام را جایگاهی و نشانه ای است و محاسن و پاداشی. علم را اقسامی و هر قسم را ابوابی است و حاملان و ناشران و جایگاههایی برای کسب و بکارگیری آن .
خلاصه اینکه کسب علم و معرفت در دین اسلام به عنوان نخستین گام معرفی شده و جاهلان را، زیرچادر اسلام، ارزش و اعتباری نمی توان متصوّربود .
حضرت امام محمدبن علی(ع) که ملقّب بودنشان به" باقر" به خاطر شکافتن علم و حکمت و عرضه آن به جامعه اسلامی بوده است ، در روایت فوق از جلوه دیگری از جلوه های مبحث علم در اسلام پرده کنار زده و سخن از احیاء و زنده کردن آن می زنند.
خداوند رحمت کند آنکه را علم را زنده نماید . علمی که کسب شده و در گنجینه قلب آدمی به امانت نهاده شده است . علمی که با عمل بارور میشود و ثمر میدهد و در صورت عملی نشدن حبط شده و جز ادعا و غرور چیزی به بار نمی آورد .
خداوند رحمت کند آنکه را علم را زنده نماید . که علم مرده و بی تحرک را ثمری نیست. علمی که بی حرکت باشد، همانند آبی است در گودال، که هرچه ماند ،جز بوی بدش و فساد ظاهر و باطنش ارمغان دیگری نخواهد داشت . همانند جسمی بی جان، که هرچه ماند ،گندیده تر شده و باعث دوری و فرار خلق از خویش و صد البته منفعتی نخواهد داشت، مگر برای مرده خواران و مردار خوران .
حضرت باقرالعلوم (ع) احیاء و زنده گی و سرزندگی علم را در مذاکره و گفتگو در باب آن می داند . مذاکره در باب موضوع ، باعث مرور و تذکّر مجدد به امر شده و باعث تحرک در داشته ها میگردد. تحرکی که عامل رشد ، پویایی،نمو و عدم درجا زدن است . داشته ها را مذاکره کردن عاملی است در جهت تضارب آراء ، تفکر مجدد در باب سرمایه ها ، استفاده از داشته های دیگران. مذاکره در باب آموخته ها ، عاملی است برای اشکال یابی های احتمالی ، شناخت ضعفهای جزئی و کلی ، شناخت آفات و انحراف ها .
حضرت امام باقر(ع) که حرکت علمی شان تحولی شگرف در جامعه اسلامی را ایجاد و عامل شکوفایی مکتب گردید ، احیاء ی علم را در مذاکره آن میدانند تا همیشه زنده بماند و پویا ، و به روزبودن را ، در علم و علم اندوزی لازم جلوه دهند .
البته مشخصه اصلی این مذاکره ، حاضرین آن می باشند . احیاء علم آنگاه رخ خواهد داد که در جلسه مذاکره آن موضوع ، افراد متدین و با تقوا در آن حاضر باشند، نه افراد سود جو و فاسد العقاید و خودخواه مغلوب نفس و شیطان ، که در آن صورت مذاکره لازم نیست و مناظره میبایست .
امام باقر(ع) در حدیثی دیگر در اصول کافی بخش "فضل العلم" میفرمایند: (( یک مجلس با شخص مورد وثوقم برای من از کردار و اعمال یکساله بهتر است )) .
درود بر احیاء کنندگان علم و رحمت خدا برآنان . آنانیکه جلسات دینی تشکیل داده و با برادران متدین و با تقوا و با ورع خویش زانوی ادب برزمین زده و به مذاکره و تضارب آراء در باب داشته های خویش اقدام مینمایند، تا انحرافات و اعوجاجات جزئی و کلی را به کمک خویش از آراء و آموخته ها و داشته هایشان زدوده و با علم احیاء شده ، به سوی عمل گام بردارند .
درود براحیاء کنندگان علم ،که از عبارات "من همه چیز را خوب میدانم و نیازی به هیچ بحثی ندارم" دوری جسته و گردهم نشستن و تحمل آراء در باب مورد ادعای خویش را ، داشته و علم مرده را حمّالی نمیکنند .
رحمت الهی بر احیاء کنندگان علم همان هایی که داشته ها را از یکدیگر دریغ نکرده و اصلاح داشته های خود در نزد برادارن مومن و متعهد و متقی را بر خویش لازم میدانند .
بیایید مانیز به احیاء کنندگان علم بپیوندیم.
بیایید عضویت در مجامع احیای علم را برخود واجب فرض نموده و وقتی از عمر خویش را در این باب مصروف سازیم.
بیایید به مجامع احیای علم اهمیت قائل شده و در تشکیلش سهیم باشیم . مجامعی که متشکل از عالمان مومن و متقی بوده و علم در آن به مذاکره گذاشته شده و احیاء میشود .

مجامع احیای علم - به بهانه میلاد امام باقر(ع)