درآیه نهم سوره صف و سی و سوم سوره توبه،چنین می خوانیم که:((هوالذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله و لوکره المشرکون-او کسی است که رسول خود را با هدایت ودین حق فرستاد تا او را برهمه ادیان غالب سازد،هرچند مشرکان کراهت داشته باشند.))آیه ای که هدف و غایتی از ارسال رسل را به بشر جاهل نسبت به علل افعال الهی،تذکر داده و نقش نهایی رسول خاتم(ص)و دین اسلام را،غلبه بر تمامی ادیان و آیین ها ومسالک بشری و حاکمیت مطلق توحید و عدل در عالم خاکی می شمارد،حتی اگر همراه با کراهت مشرکان باشد.در آیه بیست و هشتم سوره مبارکه فتح نیز خداوند را گواه بر این امر شمرده و((وکفی بالله شهیدا ))را در آخر آیه مورد تاکید قرار می دهد.و اسلام همان کامل ترین دین و تمام ترین نعمتی است که خداوند متعال آن را برای دین بودن برای مردمان اعصار بعد از محمد(ص)پسندیده و ارسال رسل و انزال کتب را به وجود ایشان ختم نموده است و چه افتخاری بالاتر و چه شرفی والاتر از این برای مومنان به چنین آیین و مسلمین چنین دینی.
رجعت به جاهلیت در بسیاری از نقاط حساس تاریخی بعداز رسول الله(ص)باعث آن شده که با وجود گذشت بیش از 1450 سال از بعثت نبوی،همچنان مسلمین در حسرت درک زمان ظهور کامل اسلام مانده و برافراشته شدن کامل پرچم لااله الا الله و محمدرسول الله،در سرتاسر عالم هستی را تحقق یافته نبینند.این آیات قرآنی وعده ای است به آینده ای گرچه دور،اما حتمی و قطعی که اسلام فرمانروای انسان خاکی در تمام نقاط بوده و احکامش در هر زمان و هرمکانی شناخته شده و عملیاتی خواهد گردید.زمانه ای که تا کنون درک نشده و امید و آرزو برای رسیدنش را،به قوه ای در نهاد مسلمین بدل کرده است.
نمود و ظهور این مفهوم بلند مرتبه،اصل مهدویت است که از آغازین سالهای بعثت در کلام نبوی تبلور داشته و در طول 250 سال از رحلت نبوی تا غیبت مهدوی،همیشه به عنوان یک اصل اعتقادی تبیین و تعریف شده و تا به امروز نیز که بیش از 14 قرن از تولد اسلام محمدی می گذرد،حی و پویا در صحنه زندگی مسلمین نقش ایفا می نماید.از عجیب ترین و ناجوانمردانه ترین مطالب مربوط به این مفهوم والا،منحصر کردن آن به شیعه و ساختگی دانستن آن از طرف پیروان چهارده معصوم،می باشدکه جای بسی افسوس و تاثر و در عین حال تحقیق و بررسی و دوری از غفلت دارد.در سطور زیر،اصل مهدویت را از دیدگاه اهل سنت مورد بررسی قرارمی دهیم تا با مدارک موجود، برتمامی صاحبان اندیشه و متفکران عرصه دین،متعلق بودن این عقیده نجات بخش،به تمامی مسلمین ثابت گردد.
*مهدی(عج)در احادیث اهل سنت:
در احادیث اهل سنت،ظهور و قیام مردی از خاندان نبوت از فرزندان علی(ع)و فاطمه(س)که نامش با نام نبی خاتم(ص)همسان بوده و ملقب به مهدی است،مورد اشاره مکرر بوده است.به صورتی که آن را جزو تواترات حدیثی شمرده اند.او کسی است که زمامداری مسلمانان را عهده دار شده و عیسی بن مریم پشت سر،ایشان بعد از ظهورش،نماز خواهد گزارد.
آنچه درباب مهدی(عج)در اکثرکتب اهل سنت در قالب روایات مذکور است،شامل بندهای زیرمی شود:
1-مهدی(عج) از خاندان نبی خاتم(ص)و.همنام و هم کنیه پیامبرخاتم(ص)است.
2-مهدی(عج) از فرزندان فاطمه(س)و علی(ع)و از نسل حسن بن علی(ع)است.(از موارد اختلافی شیعه و سنی در مساله مهدی،همین مورد است که اهل سنت ایشان را از نسل حسن بن علی(ع)می دانند که بعدها متولد خواهد شد،ولیکن شیعه ایشان را از نسل حسین بن علی(ع)می دانند،که درنیمه شعبان سال 255قمری بدنیا آمده و هم اکنون دوران سخت غیبت را طی می نماید.)
3-مهدی(عج)در آخرالزمان امام امت دوازدهمین خلیفه پیامبر(ص)بر مردم است و بیعت با او لازم.
4-عیسی پشت سرمهدی (عج)نماز خواهد گزارد.
5-دجال توسط مهدی(عج)و به یاری عیسی نابود خواهد گشت.
6-مهدی(عج)زمین را از عدل و داد پرخواهد کرد،در حالیکه از ظلم آکنده بوده است.
7-زمامداری مهدی(عج)، 70سال یا 5 سال یا 7 سال یا 9 سال طول خواهد کشید.
8-زمان ظهور او مشخص نشده است،اما قطعی است.حتی اگر یک روز از عمر زمین باقی باشد.
9-او زمانی خواهد آمد که اختلاف مردمان در اوج خود بوده و زلزله ها در زمین شکل خواهد گرفت.
10-مردمان از ظهور او خرسند خواهند شد و دوران رفاه و آسایش آنان آغازخواهدشد.
11-وی ثروت را به تساوی بین مردم تقسیم خواهد کرد و زمین و آسمان نیکی های خود را هویدا خواهندکرد.
12-او را سیمایی است با پیشانی بلند.
13-دشمنان او دارای پرچم های سیاهند و فرمانده آنها دجال است.
14-ظهور مهدی(عج) در سرزمین حرمین شرفین است.سپس به بیت المقدس می رود.
*مهدی در صحاح سته:
محققین از خود اهل سنت،بر این باور هستند که باوجود آنکه در صحیح بخاری و صحیح مسلم،به تفصیل و صراحت،در باب مهدویت سخنی به میان نیامده،اما به اجمال از این مفهوم در قالب روایاتی،در این دو کتاب سخن رفته است.به عنوان نمونه در صحیح بخاری و مسلم از نزول"عیسی بن مریم"روایت ذکر شده و اینکه در آنچنان زمانی،امام مسلمین،با وجود عیسی،از خودشان خواهد بود.و یا در صحیح مسلم سخن از گروهی از امت پیامبر(ص) می رود که بر حق پیکار کرده و تا روز قیامت پیروزند و عیسی امیر بودن،امیر ایشان را سر می نهد.و بزرگان اهل سنت می نویسند:این امیر کسی نمی تواند باشد غیر از مهدی(عج)از خاندان نبی(ص) و اولاد علی(ع) . علاوه بر اینکه در سایر کتب صحاح،احادیث مهدی(عج)و اشراط الساعه(علائم ظهور)مورد اشاره قرار گرفته است. در باب غیبت احادیث مهدی(عج)در صحیحین دقت کنیم که عدم این حضور از اعتبار موضوع نکاسته و احادیث صحیح و حسن بسیاری در غیرصحیحن نیز وجود دارد،که مورد قبول و اعتماد است و کتاب مستدرک نگاشته شده بر صحیحین نیز،نشانی از این موضوع می باشد.
ابوداود و ابن ماجه در سنن خود و ترمذی در جامع خویش و نسائی در کتاب خویش از مهدی(عج) و روایات مربوط به ایشان سخن گفته و احادیثی را نقل کرده اندو این گواه حضور پررنگ مهدویت در صحاح سته می باشد.
*روایات مهدی(عج)در سایر اسناد مهم اهل سنت:
طبق تحقیقات انجام شده روایات مهدی(عج)در کتب اهل سنت،از طریق بیست و شش تن از صحابی پیامبر (ص) روایت شده است.که در بین آنان اسامی بزرگانی چون:امیرالمومنین علی(ع)،امام حسین(ع)،عثمان بن عفان، طلحه، عبدالرحمن بن عوف،عبدالله بن عباس،عبدالله بن عمر،جابربن عبدالله،انس بن مالک،حذیفه بن الیمان،عمار بن یاسر، ام سلمه و ام حبیبه به چشم می خورند.
از سوی دیگر بزرگان علمی اهل سنت نیز احادیث مهدی(عج)و آخرالزمان را در کتب خود آورده اند از آن جمله:احمد در مسند-الحاکم در مستدرک-طبرانی در الکبیر-ابن عساکر در تاریخش-ابن جریر در تهذیب الاثار-دیلمی در مسندالفردوس-بیهقی در دلائل النبوه-ابن جوزی در تاریخش و ابن سعد در الطبقات.شمار این بزرگان و ائمه حدیث اهل سنت،که به صراحت به احادیث مهدی اشاره داشته اند به بیش از 38 نفردر آثاری گرانقدر می رسد .
*مهدی(عج)در کتب مستقل اهل سنت:
اینکه در آثاری اشاره ای به مهدی(عج)شود و یا در جوامع حدیثی،احادیث مربوط به مهدی(عج)آورده شود،دارای ارزش والایی است.اما از سوی دیگر آنگاه که عالم و محققی بزرگ از اهل سنت، اقدام به تالیف اثری مستقل در باب مهدی(عج)می نماید،نشانگر اهمیت والای این باورداشت در عقاید اهل سنت است.وقتی سیری در آثار نموده و به دقت بدانها می نگریم،شاهد وجود آثار بسیار مستقلی با موضوع مهدی(عج)در اسلام در نزد اهل سنت هستیم که از آن جمله می توان چنین نام برد:کتاب ابوبکر بن ابی خیثمه-کتاب زهیربن حرب-الحافظ ابونعیم(که احادیثش در العرف الوردی سیوطی وجود دارد)-"العرف الوردی فی اخبارالمهدی" سیوطی(با بیش از 200حدیث)-ابن کثیر در" الفتن و الملاحم"-ابن حجر در"القول المختصر فی علامات المهدی المنتظر"-رساله علی المتقی الهندی(مولف کنزالعمال)-ملاعلی القاری در"المشرب الوردی فی مذهب المهدی"-مرعی بن یوسف حنبلی در"فوائد الفکر فی ظهور المهدی المنتظر"-قاضی محمدبن علی شوکانی در"التوضیخ فی تواتر ماجاء فی المهدی المنتظر و الدجال و المسیح"و کتاب امیرمحمدبن اسماعیل صنعانی. اسامی تک تک این نویسندگان و عناوینی که بر کتب خویش اختیار کرده اند،همگی نشان از ریشه داری این اعتقاد در عقاید اهل سنت دارد و چقدر قابل تقدیر است اثر سیوطی در این باب،که بیش از 200 حدیث را که صدالبته در میان آنها می تواند احادیث ضعیف نیز موجود بوده باشد،جمع آوری و اثری مستقل از خویش به یادگار گذاشته و خود می نویسد که پایه و اساس کتابش را از احادیث عالم بزرگ،حافظ ابونعیم گرفته است.
مرحوم "سید هادی خسروشاهی"در کتابی که با عنوان"مصلح جهانی و مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت"با همکاری" انتشارات اطلاعات"به چاپ رسانده است،دو مقاله از استاد "شیخ عبدالمحسن بن حمدالعباد" ترجمه نموده که به عنوان کتاب"عقیده اهل السنه و الاثر فی المهدی المنتظر و الرد علی من کذب بالاحادیث الصحیحه الوارده فی المهدی"در سال 1402 قمری به چاپ رسیده بود.در مقدمه ای که استاد خسروشاهی برای ترجمه این کتاب نگاشته، نام 55 اثر از کتب متاخرین اهل سنت در باب مهدی(عج)و اشراط الساعه می آورد که علاقمندان می توانند برای تحقیق بیشتر از این اثر،بهره ها برگیرند.
*تواتر احادیث مهدی(عج)در نظر علمای اهل سنت:
تواتر در احادیث،حدیث یا مفهومی را شامل می شود که از باب کثرت در نقل در آثار مختلف و طرق متعدد،مورد قبول ائمه حدیث واقع شده و لفظی باشدیامعنوی،تمامش مورد قبول است.علمای اهل سنت بر این عقیده اند که تواتر از جهت گوناگونی الفاظ و معانی و کثرت طرق و تعدد مخارج،مقبول می افتد و اهل علم مورد اعتماد،برثبوت و تواتر مساله مهدی(عج)،به عنوان متواتر معنوی نظر داده اند و حق بر این است که جمهور اهل علم برسرثبوت مساله مهدی(عج)،اتفاق نظر دارند.
در این بین بزرگان،بسیاری به تواتر احادیث مهدی اشاره صریح دارند از جمله الحافظ ابوالحسن محمدبن الحسن ابدی سجزی مولف کتاب"مناقب الشافعی"که متوفی سال 363 می باشد.و بسیاری از علمای بعد از ایشان این عقیده به تواتر را از ایشان در کتب خود نقل کرده و نفی و نقد نکرده اند.شیخ محمد سفارینی متوفی 1188قمری نیز می نویسد:((حدیث مهدی از اصحابی که ذکر آنان رفت و دیگر اصحابی که نام آنان ذکر نشد و از پیروانشان به روایت های متعدد نقل شده است،بطوریکه از مجموع آن علم قطعی مستفاد می شود،بنابراین ایمان به ظهور مهدی آنچنانکه نزد اهل علم تقریر و در اعتقادات اهل سنت و جماعت تدوین یافته،واجب و ضروری است.))در آثار یکی دیگر از بزرگان اهل سنت،انکار مساله ظهور فاطمی تبار موعود،در برابر متون فراوان و مشهوری که به حد تواتر رسیده است،گستاخی بزرگ محسوب شده است.
*نظر دو تن از عالمان متاخر اهل سنت در باب احادیث مهدی(عج)
از "شیخ عبدالمحسن بن حمد العباد"در کتابی که به صورت تخصصی در آن به بررسی احادیث اهل سنت در باب مهدی پرداخته است(ذکر شده در سطور فوق)در قالب نتیجه گیری چنین می خوانیم که:((احادیث فراوان درباره مهدی،که مولفان به تالیف درباره آن پرداخته اند،و متواتر بودن آن را گروهی بازگو کرده اند و وجوب آن را اهل سنت و جماعت باور دارند،بی تردید بر واقعیتی ثابت دلالت دارد،باتوجه به کثرت این احادیث و تعدد طرق و اثبات آن در نوشته های اهل سنت،هرگز نمی توان گفت که مدلول آن احادیث حقیقت ندارد،مگر از سوی افراد نادان یا مغرور یا کسی که در طرق و اسانید آن امعان نظر نکرده و به سخنان اهل علم،که گفتارشان مورد اعتماد است واقف نبوده است،تصدیق این احادیث جزو اعتقاد به نبوت پیامبرخدا(ص)است،زیرا تصدیق آنچه او از آن خبر داده،جزو ایمان به اوست و جزو ایمان به غیب است.که خداوند در قرآن کریم،می فرماید: الم-ذلک الکتاب لاریب فیه،هدی للمتقین -الذین یومنون بالغیب.))
از "شیخ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز" نیز چنین آورده اند که می گوید:((مساله مهدی آشکار و روشن و احادیث درباره آن فراوان بلکه متواتر و مستحکم است و از اهل علم بسیار کسان تواتر آن را بازگو کرده اند...وظیفه این است که آنچه پیامبر(ص)فرموده است با قبول و اعتقاد و تسلیم در برابر آن پذیراباشیم،هرگاه خبر منقول از پیامبرخدا(ص)صحیح باشد هیچکس مجاز نیست با نظر و اجتهاد شخصی خود با آن مخالفت ورزد،بلکه باید در برابر آن تسلیم گردد.چنانکه خداوند در آیه 64 سوره نساء چنین خواسته است.))
آنچه از نظر خوانندگان گرامی گذشت نگاهی بود به معرفت اهل سنت از مهدی موعود اسلام،که در نهایت وضوح سخن از عقیده ای راسخ نسبت به باورداشت مهدویت در نزد ایشان داشته و مهدی منتظررا نه تنها متعلق به شیعیان،بلکه از موارد مورد قبول تمامی مسلمان می شمارد.امری که می تواند مایه و انگیزه ای برای اتحاد هرچه بیشتر شیعه و سنی حول این محور اعتقادی شده و آینده ی پرعظمت اسلام را به نصرت تمامی مسلمانان رقم زند.به امید روزی که تمامی مسلمان حول محور مهدوی،حلقه زده و حبل المتین الهی را معتصم گردند.
رجعت به جاهلیت در بسیاری از نقاط حساس تاریخی بعداز رسول الله(ص)باعث آن شده که با وجود گذشت بیش از 1450 سال از بعثت نبوی،همچنان مسلمین در حسرت درک زمان ظهور کامل اسلام مانده و برافراشته شدن کامل پرچم لااله الا الله و محمدرسول الله،در سرتاسر عالم هستی را تحقق یافته نبینند.این آیات قرآنی وعده ای است به آینده ای گرچه دور،اما حتمی و قطعی که اسلام فرمانروای انسان خاکی در تمام نقاط بوده و احکامش در هر زمان و هرمکانی شناخته شده و عملیاتی خواهد گردید.زمانه ای که تا کنون درک نشده و امید و آرزو برای رسیدنش را،به قوه ای در نهاد مسلمین بدل کرده است.
نمود و ظهور این مفهوم بلند مرتبه،اصل مهدویت است که از آغازین سالهای بعثت در کلام نبوی تبلور داشته و در طول 250 سال از رحلت نبوی تا غیبت مهدوی،همیشه به عنوان یک اصل اعتقادی تبیین و تعریف شده و تا به امروز نیز که بیش از 14 قرن از تولد اسلام محمدی می گذرد،حی و پویا در صحنه زندگی مسلمین نقش ایفا می نماید.از عجیب ترین و ناجوانمردانه ترین مطالب مربوط به این مفهوم والا،منحصر کردن آن به شیعه و ساختگی دانستن آن از طرف پیروان چهارده معصوم،می باشدکه جای بسی افسوس و تاثر و در عین حال تحقیق و بررسی و دوری از غفلت دارد.در سطور زیر،اصل مهدویت را از دیدگاه اهل سنت مورد بررسی قرارمی دهیم تا با مدارک موجود، برتمامی صاحبان اندیشه و متفکران عرصه دین،متعلق بودن این عقیده نجات بخش،به تمامی مسلمین ثابت گردد.
*مهدی(عج)در احادیث اهل سنت:
در احادیث اهل سنت،ظهور و قیام مردی از خاندان نبوت از فرزندان علی(ع)و فاطمه(س)که نامش با نام نبی خاتم(ص)همسان بوده و ملقب به مهدی است،مورد اشاره مکرر بوده است.به صورتی که آن را جزو تواترات حدیثی شمرده اند.او کسی است که زمامداری مسلمانان را عهده دار شده و عیسی بن مریم پشت سر،ایشان بعد از ظهورش،نماز خواهد گزارد.
آنچه درباب مهدی(عج)در اکثرکتب اهل سنت در قالب روایات مذکور است،شامل بندهای زیرمی شود:
1-مهدی(عج) از خاندان نبی خاتم(ص)و.همنام و هم کنیه پیامبرخاتم(ص)است.
2-مهدی(عج) از فرزندان فاطمه(س)و علی(ع)و از نسل حسن بن علی(ع)است.(از موارد اختلافی شیعه و سنی در مساله مهدی،همین مورد است که اهل سنت ایشان را از نسل حسن بن علی(ع)می دانند که بعدها متولد خواهد شد،ولیکن شیعه ایشان را از نسل حسین بن علی(ع)می دانند،که درنیمه شعبان سال 255قمری بدنیا آمده و هم اکنون دوران سخت غیبت را طی می نماید.)
3-مهدی(عج)در آخرالزمان امام امت دوازدهمین خلیفه پیامبر(ص)بر مردم است و بیعت با او لازم.
4-عیسی پشت سرمهدی (عج)نماز خواهد گزارد.
5-دجال توسط مهدی(عج)و به یاری عیسی نابود خواهد گشت.
6-مهدی(عج)زمین را از عدل و داد پرخواهد کرد،در حالیکه از ظلم آکنده بوده است.
7-زمامداری مهدی(عج)، 70سال یا 5 سال یا 7 سال یا 9 سال طول خواهد کشید.
8-زمان ظهور او مشخص نشده است،اما قطعی است.حتی اگر یک روز از عمر زمین باقی باشد.
9-او زمانی خواهد آمد که اختلاف مردمان در اوج خود بوده و زلزله ها در زمین شکل خواهد گرفت.
10-مردمان از ظهور او خرسند خواهند شد و دوران رفاه و آسایش آنان آغازخواهدشد.
11-وی ثروت را به تساوی بین مردم تقسیم خواهد کرد و زمین و آسمان نیکی های خود را هویدا خواهندکرد.
12-او را سیمایی است با پیشانی بلند.
13-دشمنان او دارای پرچم های سیاهند و فرمانده آنها دجال است.
14-ظهور مهدی(عج) در سرزمین حرمین شرفین است.سپس به بیت المقدس می رود.
*مهدی در صحاح سته:
محققین از خود اهل سنت،بر این باور هستند که باوجود آنکه در صحیح بخاری و صحیح مسلم،به تفصیل و صراحت،در باب مهدویت سخنی به میان نیامده،اما به اجمال از این مفهوم در قالب روایاتی،در این دو کتاب سخن رفته است.به عنوان نمونه در صحیح بخاری و مسلم از نزول"عیسی بن مریم"روایت ذکر شده و اینکه در آنچنان زمانی،امام مسلمین،با وجود عیسی،از خودشان خواهد بود.و یا در صحیح مسلم سخن از گروهی از امت پیامبر(ص) می رود که بر حق پیکار کرده و تا روز قیامت پیروزند و عیسی امیر بودن،امیر ایشان را سر می نهد.و بزرگان اهل سنت می نویسند:این امیر کسی نمی تواند باشد غیر از مهدی(عج)از خاندان نبی(ص) و اولاد علی(ع) . علاوه بر اینکه در سایر کتب صحاح،احادیث مهدی(عج)و اشراط الساعه(علائم ظهور)مورد اشاره قرار گرفته است. در باب غیبت احادیث مهدی(عج)در صحیحین دقت کنیم که عدم این حضور از اعتبار موضوع نکاسته و احادیث صحیح و حسن بسیاری در غیرصحیحن نیز وجود دارد،که مورد قبول و اعتماد است و کتاب مستدرک نگاشته شده بر صحیحین نیز،نشانی از این موضوع می باشد.
ابوداود و ابن ماجه در سنن خود و ترمذی در جامع خویش و نسائی در کتاب خویش از مهدی(عج) و روایات مربوط به ایشان سخن گفته و احادیثی را نقل کرده اندو این گواه حضور پررنگ مهدویت در صحاح سته می باشد.
*روایات مهدی(عج)در سایر اسناد مهم اهل سنت:
طبق تحقیقات انجام شده روایات مهدی(عج)در کتب اهل سنت،از طریق بیست و شش تن از صحابی پیامبر (ص) روایت شده است.که در بین آنان اسامی بزرگانی چون:امیرالمومنین علی(ع)،امام حسین(ع)،عثمان بن عفان، طلحه، عبدالرحمن بن عوف،عبدالله بن عباس،عبدالله بن عمر،جابربن عبدالله،انس بن مالک،حذیفه بن الیمان،عمار بن یاسر، ام سلمه و ام حبیبه به چشم می خورند.
از سوی دیگر بزرگان علمی اهل سنت نیز احادیث مهدی(عج)و آخرالزمان را در کتب خود آورده اند از آن جمله:احمد در مسند-الحاکم در مستدرک-طبرانی در الکبیر-ابن عساکر در تاریخش-ابن جریر در تهذیب الاثار-دیلمی در مسندالفردوس-بیهقی در دلائل النبوه-ابن جوزی در تاریخش و ابن سعد در الطبقات.شمار این بزرگان و ائمه حدیث اهل سنت،که به صراحت به احادیث مهدی اشاره داشته اند به بیش از 38 نفردر آثاری گرانقدر می رسد .
*مهدی(عج)در کتب مستقل اهل سنت:
اینکه در آثاری اشاره ای به مهدی(عج)شود و یا در جوامع حدیثی،احادیث مربوط به مهدی(عج)آورده شود،دارای ارزش والایی است.اما از سوی دیگر آنگاه که عالم و محققی بزرگ از اهل سنت، اقدام به تالیف اثری مستقل در باب مهدی(عج)می نماید،نشانگر اهمیت والای این باورداشت در عقاید اهل سنت است.وقتی سیری در آثار نموده و به دقت بدانها می نگریم،شاهد وجود آثار بسیار مستقلی با موضوع مهدی(عج)در اسلام در نزد اهل سنت هستیم که از آن جمله می توان چنین نام برد:کتاب ابوبکر بن ابی خیثمه-کتاب زهیربن حرب-الحافظ ابونعیم(که احادیثش در العرف الوردی سیوطی وجود دارد)-"العرف الوردی فی اخبارالمهدی" سیوطی(با بیش از 200حدیث)-ابن کثیر در" الفتن و الملاحم"-ابن حجر در"القول المختصر فی علامات المهدی المنتظر"-رساله علی المتقی الهندی(مولف کنزالعمال)-ملاعلی القاری در"المشرب الوردی فی مذهب المهدی"-مرعی بن یوسف حنبلی در"فوائد الفکر فی ظهور المهدی المنتظر"-قاضی محمدبن علی شوکانی در"التوضیخ فی تواتر ماجاء فی المهدی المنتظر و الدجال و المسیح"و کتاب امیرمحمدبن اسماعیل صنعانی. اسامی تک تک این نویسندگان و عناوینی که بر کتب خویش اختیار کرده اند،همگی نشان از ریشه داری این اعتقاد در عقاید اهل سنت دارد و چقدر قابل تقدیر است اثر سیوطی در این باب،که بیش از 200 حدیث را که صدالبته در میان آنها می تواند احادیث ضعیف نیز موجود بوده باشد،جمع آوری و اثری مستقل از خویش به یادگار گذاشته و خود می نویسد که پایه و اساس کتابش را از احادیث عالم بزرگ،حافظ ابونعیم گرفته است.
مرحوم "سید هادی خسروشاهی"در کتابی که با عنوان"مصلح جهانی و مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت"با همکاری" انتشارات اطلاعات"به چاپ رسانده است،دو مقاله از استاد "شیخ عبدالمحسن بن حمدالعباد" ترجمه نموده که به عنوان کتاب"عقیده اهل السنه و الاثر فی المهدی المنتظر و الرد علی من کذب بالاحادیث الصحیحه الوارده فی المهدی"در سال 1402 قمری به چاپ رسیده بود.در مقدمه ای که استاد خسروشاهی برای ترجمه این کتاب نگاشته، نام 55 اثر از کتب متاخرین اهل سنت در باب مهدی(عج)و اشراط الساعه می آورد که علاقمندان می توانند برای تحقیق بیشتر از این اثر،بهره ها برگیرند.
*تواتر احادیث مهدی(عج)در نظر علمای اهل سنت:
تواتر در احادیث،حدیث یا مفهومی را شامل می شود که از باب کثرت در نقل در آثار مختلف و طرق متعدد،مورد قبول ائمه حدیث واقع شده و لفظی باشدیامعنوی،تمامش مورد قبول است.علمای اهل سنت بر این عقیده اند که تواتر از جهت گوناگونی الفاظ و معانی و کثرت طرق و تعدد مخارج،مقبول می افتد و اهل علم مورد اعتماد،برثبوت و تواتر مساله مهدی(عج)،به عنوان متواتر معنوی نظر داده اند و حق بر این است که جمهور اهل علم برسرثبوت مساله مهدی(عج)،اتفاق نظر دارند.
در این بین بزرگان،بسیاری به تواتر احادیث مهدی اشاره صریح دارند از جمله الحافظ ابوالحسن محمدبن الحسن ابدی سجزی مولف کتاب"مناقب الشافعی"که متوفی سال 363 می باشد.و بسیاری از علمای بعد از ایشان این عقیده به تواتر را از ایشان در کتب خود نقل کرده و نفی و نقد نکرده اند.شیخ محمد سفارینی متوفی 1188قمری نیز می نویسد:((حدیث مهدی از اصحابی که ذکر آنان رفت و دیگر اصحابی که نام آنان ذکر نشد و از پیروانشان به روایت های متعدد نقل شده است،بطوریکه از مجموع آن علم قطعی مستفاد می شود،بنابراین ایمان به ظهور مهدی آنچنانکه نزد اهل علم تقریر و در اعتقادات اهل سنت و جماعت تدوین یافته،واجب و ضروری است.))در آثار یکی دیگر از بزرگان اهل سنت،انکار مساله ظهور فاطمی تبار موعود،در برابر متون فراوان و مشهوری که به حد تواتر رسیده است،گستاخی بزرگ محسوب شده است.
*نظر دو تن از عالمان متاخر اهل سنت در باب احادیث مهدی(عج)
از "شیخ عبدالمحسن بن حمد العباد"در کتابی که به صورت تخصصی در آن به بررسی احادیث اهل سنت در باب مهدی پرداخته است(ذکر شده در سطور فوق)در قالب نتیجه گیری چنین می خوانیم که:((احادیث فراوان درباره مهدی،که مولفان به تالیف درباره آن پرداخته اند،و متواتر بودن آن را گروهی بازگو کرده اند و وجوب آن را اهل سنت و جماعت باور دارند،بی تردید بر واقعیتی ثابت دلالت دارد،باتوجه به کثرت این احادیث و تعدد طرق و اثبات آن در نوشته های اهل سنت،هرگز نمی توان گفت که مدلول آن احادیث حقیقت ندارد،مگر از سوی افراد نادان یا مغرور یا کسی که در طرق و اسانید آن امعان نظر نکرده و به سخنان اهل علم،که گفتارشان مورد اعتماد است واقف نبوده است،تصدیق این احادیث جزو اعتقاد به نبوت پیامبرخدا(ص)است،زیرا تصدیق آنچه او از آن خبر داده،جزو ایمان به اوست و جزو ایمان به غیب است.که خداوند در قرآن کریم،می فرماید: الم-ذلک الکتاب لاریب فیه،هدی للمتقین -الذین یومنون بالغیب.))
از "شیخ عبدالعزیز بن عبدالله بن باز" نیز چنین آورده اند که می گوید:((مساله مهدی آشکار و روشن و احادیث درباره آن فراوان بلکه متواتر و مستحکم است و از اهل علم بسیار کسان تواتر آن را بازگو کرده اند...وظیفه این است که آنچه پیامبر(ص)فرموده است با قبول و اعتقاد و تسلیم در برابر آن پذیراباشیم،هرگاه خبر منقول از پیامبرخدا(ص)صحیح باشد هیچکس مجاز نیست با نظر و اجتهاد شخصی خود با آن مخالفت ورزد،بلکه باید در برابر آن تسلیم گردد.چنانکه خداوند در آیه 64 سوره نساء چنین خواسته است.))
آنچه از نظر خوانندگان گرامی گذشت نگاهی بود به معرفت اهل سنت از مهدی موعود اسلام،که در نهایت وضوح سخن از عقیده ای راسخ نسبت به باورداشت مهدویت در نزد ایشان داشته و مهدی منتظررا نه تنها متعلق به شیعیان،بلکه از موارد مورد قبول تمامی مسلمان می شمارد.امری که می تواند مایه و انگیزه ای برای اتحاد هرچه بیشتر شیعه و سنی حول این محور اعتقادی شده و آینده ی پرعظمت اسلام را به نصرت تمامی مسلمانان رقم زند.به امید روزی که تمامی مسلمان حول محور مهدوی،حلقه زده و حبل المتین الهی را معتصم گردند.